Hestia als archetype van Geel
Er zijn duidelijke overeenkomsten tussen het gele waardeniveau uit Spiral Dynamics en de Griekse godin Hestia als archetype.
De mythe van Hestia
Er is geen mythe over Hestia, want ze heeft geen menselijke vorm en beleeft geen avonturen zoals de andere goden.
Het archetype van Hestia
Beeld van Hestia in de Oudheid
Hestia, de Griekse godin van de haard, is het overblijfsel van de oermoeder van verschillende families, samengevoegd in één godin, die thuis bij de haard wordt aanbeden. In de oudheid werd Hestia niet als menselijke figuur afgebeeld; zij was eerder een heiligdom dan een persoon. Haar kracht lag in het vuur zelf. Wanneer een jong stel een nieuw huis betrok, namen ze het vuur mee uit het ouderlijk huis van de man — een ritueel teken van verbondenheid en continuïteit.
In Rome leefde Hestia voort als Vesta. De Vestaalse maagden moesten haar vuur eeuwig brandend houden. Het doven van dit vuur werd gezien als een ramp; zonder het vuur van Hestia zou de gemeenschap uiteenvallen, de ziel uit de stad verdwijnen.
Hestia in de Moderne Wereld
Kracht in vrouwen die besluiten na de scheiding (een tijd) geen relatie aan te gaan. Kunnen concentreren op je eigen doelen. Een kalme onafhankelijkheid, een innerlijk kompas. Antwoorden op de levensvragen vindt ze in zichzelf. De enige die zich compleet voelt zoals ze is. Leeft niet ego-gedreven. Nietig, zachtaardig, mild. Dienstbaar aan een hoger doel. Haar zorg voor een ander is toegewijd, maar onpersoonlijk en onthecht. Bijdragen aan de gemeenschap. Anoniem. Camouflerende kleding. Alleen als niemand op haar let kan ze helemaal zichzelf zijn. Gedepersonaliseerd (zoals bij nonnen). Doet aan preventie, hierdoor nooit waardering. Het lijkt alsof het allemaal vanzelf gaat. Pas als ze er niet meer is ziet men wat ze deed. De stille kracht op de achtergrond, die de sfeer en onderlinge harmonie bewaart. Als ze weg is is de ziel en de balans verdwenen.
Essentieel dat ze zich regelmatig in haar eentje kan terugtrekken. Thuis of een tempel waar serene rust hangt. Ook al heeft ze voldoende geld, ze blijft ingetogen en sober leven. Bij haar lekt de energie weg in interactie met mensen. Gastvrij, maar laat daarbij de gast zijn/haar gang gaan. Stil samen zij is ook goed of als luisterend oor. Kan opgaan in herhalende handelingen, geconcentreerde aandacht, als een meditatie. Zonder klok werken. Het huis gezellig in orde brengen, knusheid. Geeft al haar activiteiten betekenis.
Overziet als toeschouwer de wereld om haar heen. In staat om het geheel te overzien en verbanden te leggen die alleen waarneembaar zijn bij voldoende afstand. Verliest zich niet. Synthetisch denken, brengt losse onderdelen bij elkaar, wat niet altijd op een logische wijze met elkaar samenhangt. Brengt het zo dat er een coherent geheel ontstaat. bijvoorbeeld in een roman waar de verhaallijnen samenkomen. In staat de wereld om haar heen en haar eigen leven in een samenhangend kader te brengen.
Meest reflectief, over haar keuzes. Over religies, psychologische theorieen, zoekt een verklaring voor de dingen die gebeuren en is op zoek naar zelfinzicht. ‘Stille wateren hebben diepe gronden.’
Bezit een subjectieve wijsheid. intuitie. Kan mensen lezen, ook al houden ze een facade voor. Ze is niet geimponeerd. Kennis is ontdaan van oordeel en emotie. Vraagstukken in totaliteit kunnen overzien met verrassende inzichten. Ze kan goed coachen en begeleiden.
Wanneer ze iets emotioneels meemaakt zie je geen primaire reactie, maar trekt ze zichzelf terug om de situatie op haar te laten inwerken. Zodra ze het zelf verwerkt heeft kan ze het met anderen delen. Verdriet en verliefdheid verwerkt ze in haar eentje.
relaties
Ze wil gesprekken waarin echt naar de ander wordt geluisterd. Vermijdt waar het alleen gaat om representatie, borrelpraat en gezien worden. Alleen bij echte interesse kan ze zich openstellen. Eén voorwaarde in vriendschappen is dat zij ook zichzelf mag zijn. Heeft vaste vriendschappen die ook serieel kunnen verwateren, gaat over wat ze op dat moment met elkaar gemeen hebben. Het maakt niet uit wie de ander is, er zit geen belang achter. Laat anderen indirect weten wat ze voor haar betekenen, maar mensen die belangrijk voor haar zijn zullen dit misschien nooit weten.
Schaduwkant
Haar schaduwkant is dat ze een gebrek aan geldingsdrang heeft. Anderen gaan onverschillig om met het resultaat van haar werk. Ze gaat nieuwe ervaringen uit de weg. Bij stress keert ze zich af van anderen, waar niemand haar kan zien. Ze keert pas weer terug als het verwerkt is. Niet buiten haar comfortzone, omdat ze zich niet handhaaft in situaties waarin ze een bepaalde indruk moet maken en beoordeeld wordt. Kluizenaar, isolement. De buitenwereld is een plek waar je niet jezelf kunt zijn, omdat andere mensen dingen van je willen en verwachtingen aan je stellen; bepaald sociaal gedrag. Een groep verlangt joligheid en oppervlakkigheid. Als de ander niet wezenlijk geinteresseerd is heeft ze geen interesse om ze iets te vertellen. De druk om mee te doen. Zich zo onzichtbaar mogelijk maken. En vraagt zich af: Wat doe ik hier eigenlijk, ik wil naar huis. Ze is zich altijd bewust van zichzelf, kan zich niet overgeven aan de situatie.
Zoekt een man die haar haar gang laat gaan, zich bijvoorbeeld niet met het huishouden bemoeit en genoeg verdient zodat zij thuis kan blijven. Ze hoeft niet alles samen met haar man te doen. Het is de grootste luxe wanneer ze een kamer voor zichzelf heeft. Geeft haar partner de ruimte om carriere te maken. Ze is loyaal en moedigt hem aan te doen waar hij gelukkig van wordt, ook al levert dat niet zoveel geld op. Als ze een man toelaat in haar leven is dat omdat ze zich bij hem op haar gemak voelt. Hij haar accepteert zoals ze is en haar niet onder druk zet om zich anders voor te doen, te veranderen in de voor hem ideale vrouw. Op basis van vriendschap.
Op werk maken nieuwe dingen en verandering haar onrustig. Ze wil gestaag en rustig kunnen werken, zonder daarin gestoord te worden door de waan van de dag. Een kantoortuin of flexplek werkt niet, dat is te chaotisch. Ze vraagt zich af hoe haar werk past binnen het grote geheel. Werkt het liefst alleen, zonder gecontroleerd te worden. Geen indringers die haar concentratie verstoren. Heeft beperkte energie. Werkt grondig. De confrontatie aangaan kost meer energie, er is voor haar weinig echt de moeite om ruzie over te maken. Een beloning werkt juist demotiverend, alsof ze het voor het geld doet. Terwijl ze juist een groot verantwoordelijkheidsgevoel heeft. Dat is een belediging. Zegt het liefst de ratrace vaarwel. Luxe is slechts een compensatie voor de onvrede en het ongemak die ontstaan als je je leven niet kunt leiden zoals je zelf wilt. Depressief als haar moeite betekenisloos is.
De geeerde oudere, de wijze, oude ziel. Niet gehecht aan mensen, uitkomsten, bezittingen, prestige of macht. De identiteit is niet relevant. Heeft het allemaal al gezien. Wanneer de waarden van Hestia verloren wordt raakt een samenleving het gevoel van onderlinge verbondenheid kwijt, geen spirituele band.
Jeugd en Relaties
Hestia werd als eerste door hun vader Cronos opgegeten en zat dan ook het langst alleen in het donker. Ook een moderne Hestia was emotioneel alleen tijdens haar jeugd. Ze heeft geleerd dat ze veilig is als ze niet wordt opgemerkt en braaf doet wat er verlangd wordt. Maar ze heeft een innerlijke zekerheid. Blijft als tiener ver van alle sociale dramas, zoals verliefdheden en wisselende bondjes. Als ze gaat studeren is dat omdat anderen dat van haar verwachten.
Ze is haar man trouw, maar is niet erg geinteresseerd in zijn trouw of ontrouw.
Heeft voor haar kinderen liefdevolle en accepterende aandacht. Ze mogen zichzelf zijn. Maar kan ze minder goed helpen met competatieve situaties. Omgaan met de buitenwereld blijft voor haar moeilijk.
Groeien als Hestia
Aspect van Hermes integreren, een persona naar de buitenwereld toe. Leren haar gevoelens uit te drukken. Leren small talk, omgaan met anderen, geinterviewd worden en beoordeeld worden. Een persona dat goed voelt, niet te veel van zichzelf laat zien. Assertief worden. Artemis of Athena ontwikkelen. Hermes als animus.
Ga naar de andere kleuren
Bronnen
Goddesses in Everywoman – Jean Shinoda Bolen
De afbeeldingen zijn verkregen door ruzie te maken met ChatGPT.