Aphrodite als archetype van rood
Er zijn duidelijke overeenkomsten tussen het rode waardeniveau uit Spiral Dynamics en de Griekse godin Aphrodite als archetype.
De mythe van Aphrodite
Aphrodite is de godin van de liefde. Ze is getrouwd met Hephaistos de god van vulkanen en metaal bewerken. Het is geen passende match en Aphrodite heeft vele escapades, waaronder met Ares de god van de oorlog. Als list heeft Hephaistos een val rond zijn echtelijk bed gezet. Wanneer Aphrodite en Ares gevangen zitten roept hij alle goden bijeen om te komen kijken. Hij hoopte op mededogen, maar alle goden beginnen te lachen bij de scene. Daarnaast heeft Aphrodite ook een kind met Hermes die zo wel vrouwelijk als mannelijk is, waar de naam hermafrodiet vandaan komt.
Het archetype van Aphrodite
De kracht van verleiding
Aphrodite is de belichaming van vrouwelijke aantrekkingskracht. Ze verleidt niet door perfectie, maar door aanwezigheid – door zich volledig thuis te voelen in haar lichaam en in het moment. Ze straalt iets uit dat geen oefening vereist: ongeremd genieten, flirten, zichzelf laten zien zonder schaamte.
Haar aantrekkingskracht is fysiek, zintuiglijk en direct;
ze spreekt niet tot het verstand, maar tot het lichaam, tot de oerkracht van verlangen. Een man voelt zich nooit meer man dan in haar gezelschap. Ze brengt de ander in haar ban door hem een goed gevoel over zichzelf te geven, hem met haar betovering boven zichzelf uit te tillen en nieuwe kanten van zichzelf te laten ontdekken.
De verslaving aan aandacht
Aphrodite leeft van verbinding, maar ook van bevestiging.
Zelfs als ze niet verliefd is, wil ze dat de ander verliefd wordt op haar. Zoals een toneelspeler leeft van het applaus, heeft zij publiek nodig om zichzelf te zijn. Ze kan volledig opgaan in een ander, en tegelijk afstand houden – aanwezig én ongrijpbaar.
De ander waant zich uitverkoren en bijzonder. Maar dit is niet exclusief, of toch niet voor lang. Ze raakt haar interesse kwijt wanneer haar betovering minder wordt, het leven alledaags en er irritaties en spanning optreden. In verdieping van de relatie heeft ze geen interesse. Dan dwaalt haar blik weer verder voor een nieuwe verovering. Ze leeft in het nu, waar elke ontmoeting betekenisvol is – maar zelden blijvend.
Liefde als zelfontwikkeling
Voor Aphrodite staan relaties niet in dienst van stabiliteit, maar van groei. Ze ontwikkelt zichzelf via de ontmoeting met de ander. Ze trekt aan, stoot af, lokt drama uit en vindt daarin haar eigen intensiteit. Haar relaties zijn spiegels waarin ze haar verlangens, pijn en creativiteit herkent. Een vriendin kan een andere Aphrodite zijn, zolang ze elkaar maar niet in de weg zitten.
Ze heeft de behoefte om schoonheid te creëren. Wanneer ze werkt zit ze in een creatieve flow, is in het hier en nu, zoals ze zich één kan voelen met een geliefde. Ook voor andere kunstenaars is ze de muze, de vonk van inspiratie. In haar nabijheid ontstaan kunst, muziek en passie, welke vaak samengaan met jaloezie, onrust en gebroken harten.
Jeugd en hechting
Naar mijn mening belichaamt Aphrodite de gedesoriënteerde hechting: ze wil nabijheid en verbinding, maar vreest ook haar vrijheid en eigenheid te verliezen in een relatie. In contact met een man kan ze hem precies aflezen en zijn ideale versie van een vrouw worden. Als contrast heeft ze haar eigen projecten en wispelturigheid nodig.
De schaduw van Aphrodite
Aphrodite’s kracht is haar vrijheid – haar valkuil is haar egoïsme. Ze kan anderen diep raken, maar weigert verantwoordelijkheid te nemen voor de sporen die ze achterlaat. Ze is wispelturig en onberekenbaar. Haar woorden zijn soms eerlijk, maar haar houding zelden. Ze zal niet liegen, maar ook niet alles zeggen – want de waarheid dat ze hem niet ziet zoals hij haar kan de betovering verbreken.
Haar enthousiasme is echt, maar vluchtig. Ze leeft van aandacht, maar kent moeilijk écht contact. Wanneer de magie vervliegt, voelt ze zich leeg en zoekt ze nieuwe vonkjes van bevestiging.
Ze kan zich al drama queen gedragen en ze kan het niet verdragen als een man ongevoelig voor haar charmes is. Meer rationele mannen kunnen haar beter weerstaan, omdat zij minder instinctief en impulsief reageren. Wie haar afwijst raakt haar diep: ze verdraagt het niet om onzichtbaar te zijn.
Aphrodite is een gevaar voor vaste relaties, niet uit kwade wil,
maar omdat haar natuur zich niet laat vastzetten. Ze kan dan ook niet goed overweg met andere vrouwen.
Links: Carmen Jones uit de gelijknamige film (1954) is een typische Aphrodite. Naar de opera Carmen van Georges Bizet (1875). O.a. de tijd van de wereldliteratuur waarin overspelige vrouwen meestal ten val kwamen.
Je Aphrodite ontwikkelen
Vrouwen die haar veroordelen, hebben vaak hun eigen innerlijke Aphrodite verdrongen. Romantische verhalen worden vooral door vrouwen gelezen als Aphrodite geen uiting kan hebben in het echte leven.
Aphrodite herinnert ons eraan dat schoonheid, verlangen en schepping uit dezelfde bron komen.
Maar wie te dicht bij het vuur danst, kan zichzelf erin verliezen.
.
Ga naar de andere kleuren
Bronnen
Gods in Everywoman – Jean Shinoda Bolen
(hoorcollege Overspelige vrouwen – Maarten van Buren)
De afbeeldingen zijn verkregen door ruzie te maken met ChatGPT.