In een patriarchale context krijgt die emotionele kracht vaak een gevaarlijke uitlaatklep. Sommige mannen laten hun furie alleen binnenshuis los, op hun vrouw en/of kinderen, omdat dat de plek is waar ze zich veilig genoeg voelen om te ontploffen. Verdriet, woede, wraakgevoelens nemen het stuur over. Waar Zeus, Athena en Apollo de kunst beheersen om te controleren, te plannen en te sturen, is Poseidon humeurig, gewelddadig, wraakzuchtig, destructief en daardoor gevaarlijk. De zee kan kalmeren, maar je weet nooit zeker wanneer.

Daar hoort ook een schaduwkant bij die je niet kunt wegpoetsen: grensoverschrijding, inclusief seksueel geweld. Als emotie niet gedragen kan worden, niet verwoord en niet gereguleerd, zoekt ze een route naar buiten. En als iemand zich “koning” waant in zijn eigen huis, kan dat veranderen in entitlement: huwelijksseks als recht, contact als iets dat hij meent te mogen nemen in plaats van samen te maken. Dan is er geen echte ontmoeting met zijn partner, en verliest hij uiteindelijk van een rationele Athena—niet omdat zij harder is, maar omdat zij helder blijft, grenzen ziet en consequenties overziet. In de slechtste varianten wordt het huishouden een plek van angst, vaak versterkt door alcohol- of drugsmisbruik; zij vlucht, of zij overleeft door een zorgzame, gevoelige en communicatieve kant te ontwikkelen die alles bij elkaar probeert te houden, terwijl hij zijn ongenoegen op haar afvuurt.

Tegelijk is toegang tot emotionele diepte een ondergewaardeerd deel van de mannelijke psyche. Het wordt gedevalueerd en onderdrukt: “stiff upper lip”, niet aanstellen, doorgaan. In die diepte leven monsters én grote schoonheid. Sommige mannen kunnen er alleen bij als ze drinken: dan gaan ze huilen, worden woedend of juist uitbundig, en worden tijdelijk overdonderd door wat ze normaal afknijpen. Cultureel zie je verschillen: in samenlevingen met een geschiedenis van onderdrukking, zoals Rusland en Ierland, waar kunst en literatuur een grotere plek hebben, wordt het soms meer toegestaan dat mannen emotioneel, irrationeel en expressief zijn. De natuur wordt er als het ware meer weerspiegeld in de mannelijkheid.

Poseidon heeft vaak een drive om belangrijk te zijn, maar mist strategisch denken, lange adem, of de wil om volgens de maatstaven van de buitenwereld “succesvol” te zijn. Hij kan groot en indrukwekkend aanvoelen, maar vooral thuis: daar is hij koning. Het heeft iets van wraakzucht als een oudtestamentische God: vergelding als logica, “wie niet met mij is, is tegen mij.” Er zit iets infantiels in de onrijpe vorm: geen zelfreflectie, niet kunnen wachten, geen besef van proportie, egocentrisch en emotioneel ongeschikt—alsof de wereld alleen bestaat in relatie tot zijn stemming.

Veel mannen proberen Zeus te zijn, maar bij Poseidon wordt dat snel een nepversie: autoriteit als houding, niet als innerlijke structuur. Toch wordt hij vaak niet gepest; hij draagt zichzelf met een zekere zwaarte en aanwezigheid. Detachment en strategie winnen van hem in discussies, maar zijn loyaalheid kan juist opvallend zijn—anders dan een Zeus die soms makkelijker van koers verandert als dat hem dient.

Als Poseidon als jongen opgroeit in een omgeving waar zijn spontaniteit en gevoelsleven thuis niet bekritiseerd worden, kan hij iets moois ontwikkelen: “stille wateren hebben diepe gronden.” In een steunend gezin mag drama of rommel bestaan, en leert hij dat emotie niet gevaarlijk hoeft te zijn. Maar als hij vervolgens op school hard gecorrigeerd wordt—te luid, te veel, te intens—kan hij leren dat zijn natuur “fout” is. Dan zijn er twee routes: of hij krijgt vaardigheden aangereikt (plannen, organiseren, rekening houden), waardoor zijn diepte vorm krijgt; of het wordt er hard uit geslagen, waarna hij later hetzelfde kan doen bij iemand die zwakker is dan hij.

Werk en leven blijven vaak marginaal als hij niet leert zijn emoties te reguleren. Hij heeft moeite met autoriteit, en timing volgt eerder natuur en instinct dan agenda en protocol. In een kantooromgeving wordt hij al snel ongelukkig; je zou hem eerder zien floreren als boswachter, in werk dat aansluit op ritme, lijf en omgeving. Zonder die aansluiting voelt het leven leeg: geen plezier, geen goed leven, alleen wachten tot de volgende golf komt.

In relaties kan hij—bewust of onbewust—haar gevoelens aan de kant schuiven en haar grenzen overschrijden, niet per se omdat hij kwaadaardig is, maar omdat hij overspoeld is en geen taal of rem heeft. Dan raakt het echte contact kwijt. In het gezin ligt het centrum van zijn emotionele leven, en dat is precies waarom het zo goed óf zo vernietigend kan uitpakken. Hij kan een vader zijn die volledig aanwezig is: een sterke man die lacht, huilt, en echt meedoet. Maar in het hedendaagse “oranje” zie je ook de afwezige vader, of de gewelddadige. In die vorm wordt hij een monster dat zijn dochters onbedoeld voorbereidt op een partner die ook onveilig is, omdat onveiligheid normaal gaat voelen.

En dan is er de midlifecrisis: soms heeft hij aan de buitenkant alles voor elkaar, maar van binnen is het betekenisloos. De zee in hem is nooit echt erkend, nooit echt bewoond. Hij heeft prestaties, maar geen bedding.

De ontwikkeling van Poseidon vraagt niet om hem te elimineren, maar om hem te reclaimen: het deel dat diep voelt en intens leeft, “The Wild Man” zoals Robert Bly het beschrijft—ongetemd, in contact met natuur, maar niet “ongetemd over anderen heen”. Poseidon moet een manier vinden om zichzelf uit te drukken via werk, relaties of creativiteit, zónder te domineren. Compassie voor zichzelf is hierbij geen zachte luxe, maar een harde noodzaak: als hij zichzelf kan dragen, worden de mensen om hem heen vanzelf veiliger.

Om dat te kunnen, moet hij iets ontwikkelen dat hij van nature minder heeft: Hermes. Taal, beweging, nieuwsgierigheid, humor, contact, het vermogen om te schakelen en te vertalen wat er in hem leeft. Hermes is de brug waarmee Poseidon dichter bij Zeus, Apollo en Athena komt: niet door zijn emotie te verraden, maar door haar te verbinden met objectiviteit, reflectie en het kunnen overzien van consequenties. Dan wordt de zee nog steeds diep, maar niet meer onbewoonbaar

Emotie en instinct.

Meest primitieve krachten van de goden, aardbevingen, stormen, vloedgolven. Sterke moodswings van de zee, geen rationaliteit.

Net onder het oppervlak liggen emoties en herinneringen, die opgehaald kunnen worden en persoonlijk zijn.

In het patriarchaat kunnen mannen hun furie loslaten op hun vrouw en/ of kinderen, en vaak ook alleen daar. Overweldigd door verdriet, woede, wraakgevoelens. Zeus, Athena en Apollo weten dat te beheersen. Humeurig, gewelddadig, wraakzuchtig, destructief, gevaarlijk. De zee kan kalmeren.

Seksueel geweld.

Toegang tot je emotionele diepte is een ondergewaardeerd aspect van de mannelijke psyche. Devalued en onderdrukt. Stiff upper lip. Er zijn monsters te vinden en grote schoonheid. Sommigen kunnen er alleen bij als ze drinken, gaan ze janken, worden woedend of lachten. Tijdelijk erdoor overdonderd, overcome by it.

Rusland en Ierland, historisch onderdrukt, kunst en literatuur meer gewaardeerd. Natures zijn meer emotioneel. Het wordt toegestaan dat de mannen meer emotioneel, irrationeel en expressief zijn.

Poseidon heeft de drive om belangrijk te zijn, maar hij mist strategisch denken, kracht, de wil om een succes te zijn. Alleen thuis is hij de koning.

Vegeance, als Yahweh in het Oude Testament.

Poseidon is het deel dat mannen moeten reclaimen.The Wild Man van Robert Bly. ‘Ongetemd door vrouwen’, in contact met en een deel van de natuur.

Voelt diep en intens. Maar groeit op in een maatschappij die jongens en mannen liever onemotioneel. Spontaan als hij thuis niet becritiseerd wordt, maar dan wel op school. Stille wateren hebben diepe gronden kwaliteiten als hij ze kan uitdrukken. Een supporter familie vindt de drama of troep niet erg, hij moest opeens weg. Maar dan is hij niet aangepast voor school. Ze kunnen hem leren plannen, en netter of georganiseerder te zijn. Of het wordt uit hem geslagen, waarna hij later hetzelfde met iemand zwakker kan doen.

Werk blijft marginaal als hij niet leert zijn emoties te beheersen, hij heeft moeite met autoriteit. Geen plezier, geen goed leven. Timing gaat met de natuur, instinct. Hij zou beter boswachter zijn.

Bewust of onbewust zet hij haar gevoelens aan de kant en overschrijdt haar grenzen. Van een rationele Athena verliest hij. Geen echt contact met zijn partner. Huwelijkse seks is een entitlement. Zijn vrouw zou kunnen vluchten. Of moet een zorgzamere, gevoelige en communicatieve kant ontwikkelen. Mogelijk krijgt zij al zijn ongenoegen over zich heen. De slechtste huwelijken die er zijn, bijv met alcohol of drugsmisbruik.

Kan een vader zijn. Een sterke man die lacht, huilt en aanwezig is. Maar in hedendaags oranje vaker een afwezige vader. Of gewelddadig. Monster. Bereidt zijn dochters voor op een gewelddadige partner. Het gezin is het centrum van zijn emotionele leven, zowel goed als slecht.

Midlife crisis, succesvol, maar betekenisloos.

Hij wordt meestal niet gepest, omdat hij zich draagt met een bepaalde autoriteit. Detachment en strategie winnen van hem. Hij kan loyaal zijn (anders dan een Zeus).

Als een baby: geen zelfreflectie, bewustzijn, kan niet wachten, geen begrip, niemand anders doet er toe. Egocentrisch, emotioneel ongeschikt, geen besef van proportioneel gedrag. Onvolwassen en onstabiel. ‘Wie niet met me is is tegen mij.’

Alle mannen proberen Zeus te zijn, maar voor hem dan nep.

Poseidon moet een manier vinden om zichzelf uit te kunnen drukken, door werk, relaties of creativiteit. Als hij compassie voor zichzelf kan opbrengen heeft dat ook effect op de mensen om hem heen. Hij mag ze niet proberen te domineren. Hij moet Hermes ontwikkelen om zo dichter bij Zeus, Apollo of Athena te komen, wie objectief kunnen denken en consequenties kunnen overzien.

De

.

Beeld

.