Europese aanbestedingsregels gaan op de schop
10 september 2026
De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan om de Europese regels voor publieke aanbestedingen ingrijpend te hervormen. De drie bestaande richtlijnen moeten worden vervangen door één rechtstreeks geldende Europese verordening. Het doel is aanbestedingen eenvoudiger te maken en overheden meer ruimte te geven om naast prijs ook zaken als kwaliteit, duurzaamheid, innovatie, leveringszekerheid en Europese productie mee te wegen.
Wat is er veranderd?
De Europese Commissie wil af van het huidige versnipperde stelsel van verschillende aanbestedingsrichtlijnen. Daarvoor in de plaats moet één Public Procurement Act komen die in de hele EU rechtstreeks geldt.
Daarnaast wordt aanbesteding nadrukkelijker een strategisch instrument. Overheden moeten beter rekening kunnen houden met sociale, groene, innovatieve en veiligheidsdoelen, en in bepaalde strategische sectoren ook met Europese voorkeuren. Er komt bovendien een Europese digitale aanbestedingsmarkt.
Waarom is dit belangrijk?
Overheden besteden enorme bedragen uit aan bijvoorbeeld infrastructuur, zorg, energie, ICT, vervoer en gebouwen. De regels bepalen daardoor indirect niet alleen wie een opdracht krijgt, maar ook welke eigenschappen van een product of dienst worden beloond.
De huidige regels krijgen al langer kritiek omdat procedures complex zijn geworden, het aantal aanbestedingen met maar één inschrijver is toegenomen en kleine bedrijven relatief weinig meedoen. De Commissie wil daarom minder administratieve lasten én meer ruimte voor bredere publieke belangen.
Voor Nederland kan dit uiteindelijk betekenen dat aanbestedende diensten minder sterk vastzitten aan een systeem waarin vooral meetbare prijs en strikt afgebakende contractvoorwaarden centraal staan. Hoe groot die verandering werkelijk wordt, hangt nog af van de uiteindelijke tekst en de onderhandelingen tussen Europees Parlement en lidstaten.
Wat verandert er niet?
De nieuwe regels gelden nog niet. Dit is een voorstel van de Europese Commissie. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten er nog over onderhandelen, en de tekst kan dus nog veranderen.
Ook verdwijnt concurrentie niet als uitgangspunt. De bedoeling is juist om aanbestedingen strategischer te maken zonder de Europese interne markt en eerlijke toegang voor bedrijven los te laten.
Voorgeschiedenis
De huidige Europese aanbestedingsregels stammen grotendeels uit 2014. Uit de evaluatie daarvan bleek onder meer dat aanbestedingsprocedures complex zijn gebleven, grensoverschrijdende deelname beperkt is en de concurrentie bij sommige opdrachten is afgenomen. De herziening is mede bedoeld om die problemen aan te pakken en publieke inkoop beter te laten aansluiten bij Europese doelen rond industrie, duurzaamheid en economische weerbaarheid.
Dossier: Aanbesteden
Onderwerp: EU
Laatste controle: 10 september 2026
Verder lezen:
Bronnen:
Europese Commissie
https://single-market-economy.ec.europa.eu/publications/proposal-regulation-public-contracts-and-concessions_en
European Commission Public Buyers Community
https://public-buyers-community.ec.europa.eu/news/eu-public-procurement-act-proposal-unveiled
European Commission Public Buyers Community — herziening aanbestedingsrichtlijnen
https://public-buyers-community.ec.europa.eu/revision-public-procurement-directives