Kabinet presenteert begroting voor 2027

16 september 2026

Het kabinet heeft op Prinsjesdag de Miljoenennota en het Belastingplan voor 2027 gepresenteerd. De begroting combineert extra investeringen in infrastructuur, woningbouw, innovatie en energie met een opvallende koerswijziging in de sociale zekerheid: enkele eerder aangekondigde bezuinigingen worden geschrapt of uitgesteld om ruimte te maken voor overleg met werkgevers en vakbonden.

Wat is er veranderd?

De geplande één-op-éénkoppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting gaat niet door. Ook de voorgenomen verlaging van het maximumdagloon met 20 procent is geschrapt. Andere hervormingen van uitkeringen en sociale zekerheid worden een jaar uitgesteld. Het kabinet wil die tijd gebruiken om met werkgevers en vakbonden te onderhandelen over een breder sociaal akkoord.

Tegelijkertijd verschuift geld richting investeringen. Tot 2040 komt € 5,1 miljard extra beschikbaar voor het Mobiliteitsfonds, waarvan € 1,5 miljard voor groot onderhoud aan infrastructuur. Woningcorporaties krijgen jaarlijks € 425 miljoen en voor CO₂-opslag wordt € 1,3 miljard beschikbaar gesteld. Ook trekt het kabinet extra geld uit voor innovatie en een nieuwe nationale investeringsinstelling.

Ook veranderen enkele belastingplannen. Het kabinet wil de overdrachtsbelasting voor woningcorporaties schrappen en die voor investeerders in woningen in 2027 verlagen van 8 naar 7 procent. Eerder geplande verhogingen van belastingen voor afvalverbranding worden afgezwakt, zodat afvalbedrijven meer tijd krijgen om te verduurzamen.

Waarom is dit belangrijk?

De begroting laat zien waar het kabinet de komende jaren prioriteit aan wil geven: minder nadruk op directe bezuinigingen op de sociale zekerheid en meer op economische groei, infrastructuur, woningbouw en energie. Het kabinet noemt investeren, hervormen en internationale samenwerking de drie pijlers van zijn economische beleid.

Opvallend is ook de terugkeer naar overleg met de ‘polder’. In plaats van een aantal hervormingen van bovenaf door te voeren, worden ze uitgesteld om eerst met werkgevers en vakbonden tot afspraken over de sociale zekerheid te proberen te komen. Daarmee verandert niet alleen een aantal concrete maatregelen, maar ook de manier waarop het kabinet deze hervormingen wil realiseren.

Wat verandert er niet?

Het kabinet houdt vast aan begrotingsdiscipline. Voor 2027 wordt een begrotingstekort van 2,9 procent van het bbp verwacht. De staatsschuld stijgt volgens de Miljoenennota van 45,6 procent van het bbp in 2026 naar 46,9 procent in 2027, en blijft daarmee ruim onder de Europese grens van 60 procent.

Ook zijn de plannen nog niet allemaal definitief. De Rijksbegroting en het Belastingplan moeten door het parlement worden behandeld. De meeste belastingmaatregelen kunnen pas op 1 januari 2027 ingaan als Tweede en Eerste Kamer ermee instemmen.

Voorgeschiedenis

Het kabinet had eerder verschillende hervormingen van de sociale zekerheid aangekondigd om de overheidsfinanciën op langere termijn houdbaar te maken en het arbeidsaanbod te vergroten. Een deel daarvan wordt met deze begroting teruggedraaid of uitgesteld.

Tegelijkertijd kampt Nederland met structurele problemen rond het volle elektriciteitsnet, woningbouw, verouderende infrastructuur en achterblijvende productiviteitsgroei. De Miljoenennota 2027 probeert daarom nadrukkelijker investeringen vrij te maken voor het toekomstige verdienvermogen van Nederland.

Dossier: Nederland
Onderwerp: Consument & geld
Laatste controle: 16 september 2026

Bronnen:

Rijksoverheid — Prinsjesdag 2026: welvaart opnieuw verdienen
Rijksoverheid

Rijksoverheid — Prinsjesdag 2026 in begrijpelijke taal
Rijksoverheid

Rijksoverheid — Extra geld voor infrastructuur, maar scherpe keuzes blijven nodig
Rijksoverheid

Rijksoverheid — Nieuwe investeringen innovatieve economie, klimaat, energie
Rijksoverheid

ECB verhoogt rente naar 2,5 procent

11 september 2026

De Europese Centrale Bank heeft de beleidsrente verhoogd van 2,25 naar 2,5 procent. De belangrijkste reden is dat de inflatie in de eurozone opnieuw duidelijk boven de doelstelling van 2 procent ligt, vooral door de sterk gestegen olie- en gasprijzen als gevolg van de oorlog rond Iran.

Wat is er veranderd?

De ECB heeft de rente daadwerkelijk verhoogd. Daarmee worden lenen en financieren duurder. Het is bovendien al de tweede renteverhoging van dit jaar. De ECB verwacht nu dat de inflatie in 2026 gemiddeld rond 3 procent uitkomt en pas later terugzakt richting de doelstelling van 2 procent.

Waarom is dit belangrijk?

Een hogere ECB-rente werkt door in hypotheken, bedrijfsleningen, spaarrentes en andere vormen van krediet. Banken kunnen hun tarieven aanpassen, waardoor nieuwe of variabele leningen duurder worden. De maatregel is bedoeld om te voorkomen dat de hogere energieprijzen zich breder vastzetten in lonen en prijzen.

Voor huishoudens betekent dit vooral dat de combinatie van duurdere energie én hogere financieringskosten opnieuw ongunstiger wordt. Voor mensen met een vaste hypotheek verandert er niet meteen iets, maar nieuwe hypotheken en renteherzieningen kunnen duurder uitvallen.

Wat verandert er niet?

De ECB heeft niet aangekondigd dat er automatisch nog meer renteverhogingen komen. Nieuwe besluiten worden per vergadering genomen en hangen af van de inflatie, economische groei en verdere ontwikkeling van de energieprijzen. Financiële markten houden wel rekening met de mogelijkheid van nog een verhoging later dit jaar.

Voorgeschiedenis

Na de hoge inflatie van 2022 en 2023 verhoogde de ECB de rente sterk. Daarna kon de rente weer worden verlaagd toen de inflatie afnam. De recente stijging van olie- en gasprijzen heeft dat beeld opnieuw veranderd en dwingt de centrale bank weer tot een strakker beleid.

Dossier: –
Onderwerp: Consument & geld
Laatste controle: 11 september 2026

Bronnen:

ECB
https://www.ecb.europa.eu/

AP
https://apnews.com/article/de62b59fba535fccaf6f75e52d037c63

The Guardian
https://www.theguardian.com/business/2026/sep/10/ecb-raises-interest-rates-to-25-amid-warning-iran-war-is-fuelling-inflation