EU wil export van metaalafval naar veel landen buiten de OESO beperken
20 september 2026
De Europese Commissie heeft een eerste lijst opgesteld van landen buiten de OESO die vanaf mei 2027 nog bepaalde soorten niet-gevaarlijk afval uit de EU mogen invoeren. Landen moeten daarvoor aantonen dat zij het afval volgens vergelijkbare milieunormen als de EU kunnen verwerken. De regeling raakt onder meer de internationale handel in aluminium-, ijzer- en staalschroot.
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is een samenwerkingsverband van 38 landen. De lidstaten van de OESO zijn overwegend welvarende landen. De OESO-landen zijn: België, Canada, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, IJsland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Turkije, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Zweden, Zwitserland, Australië, Chili, Colombia, Costa Rica, Estland, Finland, Hongarije, Israël, Japan, Letland, Litouwen, Mexico, Nieuw-Zeeland, Polen, Slovenië, Slowakije, Tsjechië, Zuid Korea.
Wat is er veranderd?
Vanaf 21 mei 2027 wordt de export van niet-gevaarlijk afval naar landen buiten de OESO in beginsel verboden. Alleen landen die zelf om toelating hebben gevraagd én volgens de Europese Commissie voldoende kunnen aantonen dat zij specifieke afvalstromen op een milieuvriendelijke manier verwerken, komen op een uitzonderingslijst.
In totaal dienden 32 landen een aanvraag in. De Commissie concludeert voorlopig dat tien landen, waaronder Servië, Oekraïne en de Filipijnen, voor de meeste aangevraagde afvalstromen aan de voorwaarden voldoen. Vijftien andere landen worden slechts voor een deel van hun aangevraagde afvalstromen toegelaten. Vijf landen voldoen volgens de Commissie onvoldoende aan de eisen. Hongkong wordt specifiek niet toegelaten voor metaalafval.
De lijst is nog een ontwerp. Tot 16 oktober loopt een openbare consultatie; daarna kan de Commissie de definitieve regeling vaststellen.
Waarom is dit belangrijk?
Metaalschroot is niet alleen afval, maar ook een steeds belangrijkere industriële grondstof. Aluminium, staal en andere metalen kunnen opnieuw worden verwerkt en recycling kost doorgaans veel minder energie dan productie uit nieuwe grondstoffen.
De nieuwe regels hebben daardoor twee effecten. Officieel zijn ze bedoeld om te voorkomen dat de EU haar afvalprobleem verplaatst naar landen waar verwerking tot grotere milieu- of gezondheidsrisico’s leidt. Tegelijk kan minder export ervoor zorgen dat meer secundaire grondstoffen binnen Europa beschikbaar blijven voor Europese recyclers en metaalproducenten. De Commissie noemt het veiligstellen van secundaire grondstoffen en de concurrentiekracht van de Europese industrie expliciet als redenen waarom later aanvullende maatregelen mogelijk zijn.
India laat zien hoe groot het economische effect kan zijn. Het land was in 2025 een belangrijke afnemer van Europees aluminiumschroot en importeerde daarvan ongeveer 366.000 ton uit de EU. India kan onder het ontwerp voor sommige afvalstromen toestemming krijgen, maar niet automatisch voor alle aangevraagde categorieën.
Wat verandert er niet?
Er komt geen algemeen verbod op de export van metaalafval buiten de Europese Unie. Voor OESO-landen blijft een ander regime gelden en ook goedgekeurde niet-OESO-landen kunnen bepaalde afvalstromen blijven ontvangen.
De maatregel is bovendien breder dan metaalafval. De nieuwe Waste Shipment Regulation heeft betrekking op verschillende soorten niet-gevaarlijk afval. Voor ieder land wordt afzonderlijk bepaald welke afvalstromen het mag ontvangen.
Voor plastic gelden strengere afzonderlijke regels: de export van plastic afval naar niet-OESO-landen wordt al vanaf 21 november 2026 gedurende minstens tweeënhalf jaar verboden.
Voorgeschiedenis
De EU nam in 2024 een nieuwe Waste Shipment Regulation aan. Een belangrijk uitgangspunt daarvan is dat Europees afval alleen naar andere landen mag worden uitgevoerd wanneer kan worden gegarandeerd dat het daar verantwoord wordt verwerkt.
De maatregel heeft inmiddels ook een industriële dimensie gekregen. Europese metaalproducenten willen meer schroot binnen Europa houden omdat gerecycled materiaal belangrijker wordt voor productie met een lagere CO₂-uitstoot. De Commissie overwoog daarom eerder een exportheffing van 15 procent op aluminiumschroot, maar liet dat plan in september varen, onder meer vanwege de handelsrelatie met India.
De nieuwe afvalregels pakken het probleem anders aan: niet de prijs van de export, maar de manier waarop het afval in het bestemmingsland wordt verwerkt, bepaalt of uitvoer is toegestaan.
Dossier: Circulaire economie
Onderwerp: EU
Laatste controle: 21 september 2026
Bronnen:
Europese Commissie — Waste shipments
Europese Commissie: nieuwe regels voor afvalexport
Europese Commissie — Ontwerp van de lijst met toegelaten niet-OESO-landen
EUR-Lex: ontwerpregeling en landenlijst
Europese Commissie — Beoordeling van de 32 aanvragen
EUR-Lex: beoordeling per land en afvalstroom
Reuters — EU waste proposal would ban India from importing bloc’s metal scrap
Reuters: gevolgen voor de handel in Europees metaalschroot
CBS – OESO-landen https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/17/handelsmissies-helpen-bedrijven-internationaal-op-weg/oeso-landen
