EU begint twee energieprocedures tegen Nederland

25 september 2026

De Europese Commissie is twee nieuwe inbreukprocedures tegen Nederland begonnen omdat Europese regels voor de elektriciteitsmarkt en voor waterstof en koolstofarm gas niet volledig op tijd in Nederlandse wetgeving zijn omgezet. Nederland krijgt twee maanden om de ontbrekende omzetting af te ronden en aan Brussel door te geven.

Wat is er veranderd?

De eerste procedure gaat over nieuwe rechten voor elektriciteitsgebruikers. Nederland had uiterlijk 17 juli 2026 Europese regels moeten omzetten die consumenten meer vrijheid geven bij de keuze van hun energieleverancier en een recht introduceren om elektriciteit te delen. Nederland heeft de Commissie niet gemeld dat deze regels volledig zijn omgezet.

Energiedeling moet het bijvoorbeeld mogelijk maken dat zelf opgewekte duurzame elektriciteit via het openbare net met andere gebruikers wordt gedeeld. De Europese hervorming moet consumenten daarnaast gemakkelijker toegang geven tot verschillende leveranciers en nieuwe soorten energiecontracten.

De tweede procedure gaat over de nieuwe Europese markt voor waterstof en koolstofarm gas. De EU heeft hiervoor onder meer regels vastgesteld voor speciale waterstofnetwerken, de toegang tot die infrastructuur en de geleidelijke vervanging van aardgas door hernieuwbare en koolstofarme gassen. Nederland had deze richtlijn uiterlijk 5 augustus 2026 moeten omzetten. Ook daarvan is volgens de Commissie nog geen volledige omzetting gemeld.

Nederland staat hierin overigens niet alleen. Achttien lidstaten kregen een aanmaning over de elektriciteitsregels en 26 over de waterstof- en gasregels. Bij die laatste richtlijn had op 25 september alleen Italië volledige omzetting gemeld.

Waarom is dit belangrijk?

De procedures gaan over twee onderdelen van de energietransitie die steeds belangrijker worden. Bij elektriciteit verschuift het systeem van consumenten die alleen stroom kopen naar gebruikers die ook zelf produceren, opslaan en elektriciteit met anderen kunnen delen.

Tegelijk probeert de EU voor waterstof een Europese markt en infrastructuur op te bouwen voordat die markt volledig volwassen is. Daarvoor moeten in verschillende landen vergelijkbare regels gelden voor bijvoorbeeld toegang tot netwerken, marktpartijen en consumentenbescherming.

De procedures betekenen daarom niet alleen dat Nederland administratief te laat is. Zolang de Europese regels niet volledig zijn omgezet, worden nieuwe rechten en marktregels die in de EU zijn afgesproken hier nog niet volledig in nationale wetgeving verankerd.

Wat verandert er niet?

Nederland krijgt niet onmiddellijk een boete. Een ingebrekestelling is de eerste formele stap van een Europese inbreukprocedure. Nederland krijgt twee maanden om te reageren, de ontbrekende regels alsnog om te zetten en de Commissie daarvan op de hoogte te stellen.

Als de reactie onvoldoende is, kan de Commissie vervolgens een met redenen omkleed advies uitbrengen. Pas in een latere fase kan een zaak uiteindelijk bij het Europese Hof van Justitie terechtkomen.

Ook betekent de procedure niet dat de Nederlandse energiemarkt nu in strijd met alle nieuwe Europese energieregels functioneert. De Commissie zegt specifiek dat Nederland de volledige omzetting van deze onderdelen niet heeft gemeld.

Voorgeschiedenis

Na de energiecrisis van 2022 hervormde de EU haar elektriciteitsmarkt. De nieuwe regels moeten consumenten beter beschermen tegen sterke prijsschommelingen en geven hun meer mogelijkheden om leveranciers en contractvormen te kiezen en lokaal opgewekte elektriciteit te delen.

Daarnaast nam de EU in 2024 een nieuw pakket voor waterstof en koolstofarm gas aan. Daarmee wordt voor het eerst een afzonderlijk Europees regelgevend kader voor waterstofinfrastructuur opgebouwd.

Nederland werkt ondertussen ook aan eigen hervormingen van de elektriciteitsmarkt. Op 8 september 2026 diende Nederland een hervormingsplan in bij de Europese Commissie vanwege verwachte problemen met de leveringszekerheid; daarover loopt afzonderlijk een Europese consultatie. Dat staat los van deze twee inbreukprocedures.

Dossier: Energie
Onderwerp: EU, Consument & geld
Laatste controle: 28 september 2026

Bronnen:

Europese Commissie — Commission takes action to ensure complete and timely transposition of EU directives: key decisions on energy, 25 september 2026

Europese Commissie — New EU energy rules: cleaner, more secure energy and stronger consumer protection, 24 juli 2026

Europese Commissie — Consultation on proposed electricity market reforms in the Netherlands, 10 september 2026

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *